Zoals je weet is rente onder bepaalde voorwaarden aftrekbaar van het belastbaar inkomen, de zogenaamde renteaftrek.
Eén van de eisen is dat de lening kwalificeert als een Eigen Woning Lening, dat wil zeggen is aangegaan voor de verwerving of verbetering van de woning die fiscaal als een Eigen Woning geldt. 
Een andere eis is dat de rente ook daadwerkelijk betaald moet zijn door de belastingplichtige.
Bij een zogenaamde Familiebank-constructie wordt doorgaans gezocht naar een voor alle partijen optimale regeling. De overeengekomen rente is vaak hoger dan de schuldeiser ontvangt op het spaargeld, maar lager dan de debiteur zou moeten betalen bij een reguliere bankinstelling. Ook wordt dan nog een schenkingsvoornemen geuit, waarbij de crediteur een bedrag aan de debiteur schenkt dat (vrijwel) gelijk is aan de te betalen rente.
Soms gaat het echter ondanks alle adviezen toch mis omdat de rente niet daadwerkelijk betaald wordt. Partijen slaan dan te ver door in hun streven naar eenvoud en besluiten dat de te betalen rente simpelweg weggestreept kan worden tegen de door de schuldeiser te schenken bedrag. Ze willen het zogeheten kasrondje voorkomen.
De casus
In een voor de praktijk nuttige uitspraak heeft de Hoge Raad begin 2015 aangegeven dat het onder omstandigheden tóch mogelijk is renteaftrek te hebben zonder dat de rente daadwerkelijk is betaald.
In casu hadden de ouders geld geleend aan een zoon. Deze raakte op enig moment in financiële problemen en kon de rente niet meer maandelijks betalen. Vader schreef deze rente vervolgens bij op de lening zelf in een door vader bijgehouden administratie.
Tevens bestond er bij de ouders een zogeheten schenkingstraditie. Ieder jaar rond Kerstmis schonken de ouders (contant of giraal) een bedrag aan hun beide kinderen. Toen hun zoon de rente niet meer kon overboeken, verrekende vader in zijn administratie het te schenken bedrag met de nog te ontvangen rente. Er was dus wel een schenking, maar niet in contanten of giraal.
Ondanks het feit dat de zoon de rente niet daadwerkelijk betaalde, was de Hoge Raad van mening dat hij toch recht op renteaftrek had. Belangrijke overweging van dit rechtscollege was dat vader een duidelijke administratie had bijgehouden waaruit alle vermogensverschuivingen bleken.
Daarbij zou ik willen aantekenen dat waar uit de administratie van de vader bleek dat deze zoon een verplichting kwijtgescholden kreeg, het andere kind wel een (gelijk) bedrag in contanten of giraal ontving.
Advies: betaal giraal en ga niet de grens opzoeken
Mocht jij de ouders en hun kind(eren) adviseren voordat ze een Familiebank optuigen, dan wil ik jou op het hart drukken om vast te leggen dat het kind de rente daadwerkelijk (giraal) moet voldoen. De Hoge Raad heeft weliswaar een mogelijkheid gegeven om te verrekenen, maar daar lag dus wel een degelijke administratie aan ten grondslag en was er sprake van een schenkingstraditie (die bovendien in contanten of giraal voortgezet werd bij het andere kind). Ook had de schuldenaar eerst wel de rente betaalt en begon de verrekening pas nadat er betalingsproblemen ontstonden.
Op het moment dat de ouders en hun kind(eren) de Familiebank optuigen, kan van de hiervoor aangegeven (verzachtende) omstandigheden nog geen sprake zijn.
Wil je hierover wat laten weten, stuur dan een mail.
