“Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker” is de slogan van de Belastingdienst. Maar die zou (met een kleine aanpassing) ook voor notarissen kunnen gelden. Leuker kunnen wij het ook niet maken. Makkelijker helaas vaak ook niet.
Dit komt omdat soms een wettekst op meerdere manieren kan worden uitgelegd. Dus moeten we u vaak met mits en maar of in beginsel dan wel uitzonderingen daargelaten weer het bos insturen.
Als voorbeeld, wil ik graag een uitspraak van het Hof Arnhem-Leeuwarden onder uw aandacht brengen.
Zuivere aanvaarding erfenis leidt tot volledige aansprakelijkheid schulden.
Maar wanneer heb je nu zuiver aanvaard ?
Het is niet bij iedereen bekend dat je als erfgenaam ook privé aansprakelijk bent voor de schulden die een overledene had. Ook als je niet op de hoogte was van deze schulden ten tijde van het overlijden.
Wil je voorkomen dat je aansprakelijk wordt en je eigen spaarrekening moet aanspreken om de schulden af te lossen, dan moet je de erfenis tijdig beneficiair aanvaarden of zelfs verwerpen. Als je dat niet doet, heb je de erfenis zuiver aanvaardt.
Helaas is het geniepige dat je al zuiver aanvaard kunt hebben voordat je het door hebt. Simpelweg omdat je een feitelijke handeling verricht hebt met alle gevolgen van dien. Bijkomend probleem is dat je naar de rechtbank moet om beneficiair te aanvaarden of te verwerpen, maar dat een zuivere aanvaarding daar niet wordt aangetekend.
Maar niet alle handelingen die je verricht, worden gezien als een feitelijke handeling waardoor je de erfenis zuiver aanvaardt.
Verwarrend ? Jazeker, maar ook niet leuk.
Is verkoop van een woning nu wel of niet een feitelijke handeling die zuivere aanvaarding tot gevolg heeft ?
Eerder heb ik mijn verbazing kenbaar gemaakt over een rechterlijke uitspraak dat het te koop zetten van een woning van een overledene geen feitelijke handeling is die maakt dat een erfgenaam de erfenis zuiver heft aanvaard.
De rechters meenden toen dat iedereen een woning te koop kan zetten en dat het daarvoor niet nodig is om ook eigenaar te zijn van die woning. Pas als de verkoper de eigendom van de woning bij de notaris gaat leveren, zou je kunnen spreken van een handeling die niet iedereen kan verrichten. Eerst dan zou een erfgenaam naar buiten toe kenbaar maken de erfenis te hebben aanvaard.
Ik kan de Sint Servaasbrug in Maastricht aan een toerist verkopen, maar alleen de eigenaar (de Gemeente Maastricht) kan die overdragen.
Het Hof Arnhem-Leeuwarden heeft nu een uitspraak gedaan die de eerste uitspraak herroept. De raadslieden van het Hof zijn van mening dat het te koop aanbieden van het sterfhuis niet gezien kan worden als een daad van beheer, maar juist moet worden beschouwd als een daad van aanvaarding.
Doet een erfgenaam dat vóórdat formeel aangetekend is bij de rechtbank dat de erfenis beneficiair aanvaard is, dan is er sprake van een feitelijke handeling die leidt tot zuivere aanvaarding.
Een erfgenaam die niet tijdig in het boedelregister van de rechtbank laat aantekenen dat de erfenis beneficiair aanvaard is en iets uit de erfenis te koop zet, heeft dus zuiver aanvaard.
Duidelijk ? Ik hoop het wel, maar nu snapt u hopelijk beter waarom notarissen zoveel slagen om de arm houden en op uw simpele vraag een uitgebreid en moeilijk antwoord geven. Leuker (en makkelijker) kunnen we het niet maken.

