In mijn vorige column heb ik geschreven over de Bedrijfsopvolgingsfaciliteiten (BOF). Insteek was daar de mogelijkheid om je (klein)kind of andere familieleden goedkoop het bedrijf over te laten nemen zonder dat zij (veel) schenkbelasting moeten betalen.
Ernst Loendersloot – senior kandidaat notaris Foto: Harry Heuts
Maar er is nog een ander aspect aan de regeling. Ook de erfgenamen van de ondernemer hoeven (veel) minder erfbelasting te betalen als zij de onderneming erven. Er wordt namelijk helemaal niets geheven over het eerste miljoen dat de onderneming waard is. Is het bedrijf meer waard, dan wordt alleen over 17% van de meerwaarde belasting geheven. Dit alles om te voorkomen dat familiebedrijven kapot gaan aan de heffing van erf- of schenkbelasting als de ondernemer stopt.
Lex Dura Sed Lex
Je zou het misschien niet verwachten, maar ook bij deze zeer gunstige regeling, kan het voordeel omslaan in een nadeel. Dat blijkt uit een verzoekschrift dat is voorgelegd aan de Commissie voor Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven van de Tweede Kamer.
In deze zaak ging het om de voortzettingseis na het overlijden van de ondernemer. Het familiebedrijf moet minimaal 5 jaar later nog bestaan en door de erfgenamen worden geleid. En daaraan werd in deze zaak helaas niet voldaan.
Wat was de situatie ? Een man en een vrouw waren in de wettelijke (algehele) gemeenschap van goederen getrouwd. In 2012 overlijdt de vrouw en haar 50% aandeel in de gezamenlijke onderneming vererft naar haar man. Deze hoeft op dat moment geen erfbelasting te betalen vanwege de Ondernemingsfaciliteit. In 2015 draagt vader alle aandelen in de onderneming over aan hun zoon waarbij deze de koopprijs niet (volledig) hoeft te betalen.
De fiscus houdt strak de hand aan de termijnen van 5 jaar. Althans als het gaat om het 50% aandelenpakket van de overleden onderneemster. Vader bezit dat pakket slechts 3 jaar (vanaf haar overlijden) en dus kan de zoon voor die 50% geen beroep doen op de vrijstelling van de schenkbelasting.
Maar dat is nog niet alles. Omdat vader in 2015 het 50% aandelenpakket van zijn overleden vrouw overdraagt, vervalt ook de eerder aan hem toegekende vrijstelling erfbelasting. Hij moet dus alsnog erfbelasting betalen over de waarde van die aandelen.
Dus waar in 2012 geen belasting wordt geheven, moet nu in 2015 maar liefst twee keer betaald worden. Simpelweg omdat de overleden onderneemster nog geen 5 jaar dood is. De wet is hier duidelijk, maar voor vader en zoon is het wel een hard gelag.
Oplossing
Deze situatie is niet meer te redden. Een oplossing was geweest dat vader tot 2017 zou hebben gewacht met de overdracht van het familiebedrijf.
Of dat in hun situatie een reële optie zou zijn geweest, weet ik niet. Maar wat ik je wil meegeven is dat het bij een bedrijfsoverdracht verstandig is tijdig contact op te nemen met je notaris en andere adviseurs. Samen inventariseren zij je situatie en komen dan met een marsroute. Begin daar op tijd mee, liefst dus 5 jaar van tevoren.
Wil je hierover wat laten weten, stuur dan een mail.
