Als ik met mensen praat over het opstellen van een samenlevingscontract, zeg ik dat er in de wet bijna niets geregeld is. Je moet het zelf allemaal maar uitzoeken. Terwijl het voor echtgenoten wel allerlei regelingen in de wet zijn vastgelegd.
Een tijd terug sprak ik met een (buitenlands) koppel dat in Nederland woont en werkt. Zij was zwanger van hem, maar trouwen wilde hij niet. Dit omdat hij dan bij echtscheiding aan haar jaren alimentatie zou moeten betalen. Onder de Nederlandse wetgeving is het niet mogelijk aan het begin van hun huwelijk af te spreken dat ze afzien van alimentatie.
Mr Ernst Loendersloot, Senior kandidaat notaris te Maastricht. Fotografie door Truus van Gog.
Dat vond hij vreemd, omdat het in zowel zijn als haar geboorteland wel mogelijk is om in huwelijksvoorwaarden vast te leggen dat niet alleen je vermogen en inkomen niet gedeeld hoeft te worden, maar dat er ook geen alimentatie betaald hoeft te worden. Daar wordt het huwelijk dus juridisch gezien als een zakelijke aangelegenheid waarvan je de gevolgen (bijna) geheel naar eigen inzicht kunt vastleggen.
Daarom kozen zij er voor een samenlevingscontract te tekenen omdat ze dan wel (de financiële kant van) hun relatie konden regelen zoals zij wilden.
Samenwonen en alimentatie
Maar stel nu dat dit koppel over een paar jaar uit elkaar gaat en hij vindt dat hij alimentatie aan haar moet betalen ? Bijvoorbeeld omdat zij is gestopt met werken om hun kinderen thuis op te voeden ?
Moeten ze dan toch eerst trouwen zodat hij aan haar alimentatie “mag” betalen zonder dat de Belastingdienst een aanslag schenkbelasting stuurt ?
Alimentatie is misschien voor de betalende ex-partner van de Inkomstenbelasting aftrekbaar als er sprake is van een in rechte opvorderbare periodieke uitkering berustend op een dringende morele verplichting. Maar voor de Schenkbelasting moet er sprake zijn van het voldoen aan een natuurlijke verbintenis.
Lees de vorige alinea nog eens goed en let op het subtiele verschil in de onderstreepte woorden.
Dat verschil zorgde ervoor dat onduidelijk is of samenwoners bij het einde van hun relatie kunnen afspreken dat de ene ex-partner aan de andere alimentatie betaald zonder dat sprake is van een schenking. Want een morele plicht tot alimentatie-betaling hoeft nog geen natuurlijke verbintenis te zijn.
Op 24 juni 2015 heeft de Staatssecretaris van Financiën duidelijk gemaakt dat er geen Schenkbelasting betaald hoeft te worden als samenwoners afspreken dat de ene ex aan de andere ex alimenatie gaat betalen. Maar dan mag die alimentatie niet hoger liggen dan wat ze aan elkaar zouden moeten betalen als ze getrouwd zouden zijn geweest.
De zogeheten TREMA-normen gelden dus ook voor samenwoners maar alleen om te bepalen of er al dan niet Schenkbelasting betaald moet worden.
Waarschuwing
Als je gaat samenwonen heb je nog steeds geen recht op alimentatie. Maar je kunt nu wel zonder grote problemen in je samenlevingscontract afspreken dat je het als een morele plicht voelt om toch alimentatie te betalen bij uit elkaar gaan, conform de TREMA-normen.
Saillant detail is dat er waarschijnlijk een wetswijziging komt waardoor echtgenoten straks in hun huwelijksvoorwaarden kunnen afspreken dat ze afzien van het recht op alimentatie.
Het blijft de omgekeerde wereld: samenwoners moeten afspreken dat ze wél alimentatie willen betalen terwijl echtelieden (straks) moeten afspreken dat ze juist géén alimentatie willen betalen.
Dus mijn inleiding blijft geldig: samenwoners moeten het allemaal zelf regelen omdat er niets in de wet is vastgelegd.
Wil je hierover wat laten weten, stuur dan een mail.
