In mijn vorige column heb ik een uitspraak behandeld waarin de rechter de bewindvoerder toestemming gaf om een erfenis te verwerpen namens een patiënt die opgenomen was in een verzorgingshuis of verpleegkliniek. Hierdoor werd het vermogen niet groter en zou de eigen bijdrage ook niet stijgen.
Ernst Loendersloot – senior kandidaat notaris te Maastricht
In een vrijwel vergelijkbare zaak (RB Gelderland 12-02-2014 BM 28084, nog niet gepubliceerd) weigert de rechter de toestemming te geven om de erfenis van de echtgenoot van de patiënt te verwerpen. Ook hier was sprake van een langstlevende testament, maar er was geen algehele volmacht. En ook hier had de langstlevende een fors bedrag aan eigen vermogen. De patiënt had zelfs zo veel vermogen dat alleen op basis daarvan al de maximale eigen bijdrage betaald moest worden.
Op grond van de redenatie van de rechter in de zaak die ik in mijn vorige column heb besproken, zou je dan denken dat er geen reden is voor de rechter om bang te zijn dat de verzorging van de langstlevende in het gedrang komt als het vermogen niet groter wordt.
De rechter in Gelderland ziet het echter anders: op termijn kan het zo zijn dat het huidige (eigen) vermogen door intering daarop (vanwege de nu al te betalen maximale bijdrage voor de AWBZ) zo ver daalt dat het CAK dan een lagere eigen bijdrage vaststelt. Zou de rechter nu toestemming geven om de erfenis van de echtgenoot te verwerpen, dan wordt daarmee straks het CAK benadeeld en werkt de rechter mee aan het omzeilen van de regelingen uit de AWBZ. Door de verwerping zou namelijk het eigen vermogen sneller gedaald zijn onder het niveau waar de maximale eigen bijdrage voor de AWBZ voor geldt.
Het effect van deze uitspraak is natuurlijk wel dat de kinderen een grote kans lopen dat er weinig geld over is als de langstlevende sterft. Hoe langer de langstlevende in de verpleegkliniek of het verzorgingshuis zit, hoe langer de maximale eigen bijdrage betaalt moet worden. Maar dus ook: hoe langer er ingeteerd wordt op het totale vermogen.
Verschil tussen beide zaken en een aandachtspunt in het testament
Zoals ik het lees zit er een belangrijk verschil tussen beide zaken. In Zeeland/West-Brabant hadden de echtgenoten niet alleen een langstlevende testament, maar ook een algehele volmacht bij de notaris opgesteld. In Gelderland was dit laatste niet het geval.
Naast andere redenen om een algehele volmacht op te maken, is dit dus een extra argument daarvoor.
Daarnaast is het zo dat in het testament in de Gelderse zaak een clausule stond die, met de kennis van vandaag, beter kan. Er stond namelijk dat de langstlevende (de patiënt dus) de erfdelen aan de kinderen moest uitbetalen als zij onder curatele zou worden gesteld. De rechter had een eerder verzoek daartoe echter afgewezen en in plaats daarvan het vermogen van de langstlevende onder bewind gesteld.
Mijn advies
Ik zou u willen adviseren om eens naar uw notaris te gaan. Neem dan ook uw huidige testament mee zodat hiernaar gekeken kan worden.
Als u met uw notaris aan tafel zit, laat u dan uitleggen welke andere redenen er nog zijn om een algehele volmacht op te stellen. En laat de bewoordingen van uw testament checken.
Mocht u helaas in de situatie verkeren dat uw echtgeno(o)t(e) al is opgenomen in een verzorgingshuis of verpleegkliniek, dan raad ik u zeker een bezoek aan uw notaris aan. Een algehele volmacht is dan sterk te overwegen, maar ook aanpassing van uw testament. U kunt uw partner bijvoorbeeld uitsluiten als erfgenaam.
Dit alles om te voorkomen dat de erfenis bij de langstlevende terechtkomt en via de hoge eigen bijdrage naar het CAK vloeit in plaats van naar de kinderen. U mag wel maatregelen nemen om de AWBZ te omzeilen, maar rechters mogen dat niet en geven (nauwelijks) toestemming daarvoor.
Klik hier voor een overzicht van (bijna) alle artikelen over dit onderwerp.
