Soms willen (groot)ouders hun (klein)kinderen onterven. Omdat (klein)kinderen een bijzonder recht hebben, namelijk de legitieme portie, kunnen ze zich daar tegen verzetten door een beroep te doen op hun legitieme. Hierdoor krijgen ze toch recht op een deel van de erfenis.
Ernst Loendersloot – senior kandidaat notaris te Maastricht
Om te voorkomen dat de kinderen dan het geld “er door heen kunnen jagen” wordt in het testament ook wel bepaald dat er een bewind wordt ingesteld over de erfenis. Of het is een extra straf voor de kinderen die zich verzetten tegen de onterving: door het bewind kunnen ze, ondanks het inroepen van de legitieme portie, toch niet direct vrij over het geld beschikken.
Althans, dat dachten notarissen tot voor kort. Recent oordeelde de rechtbank Den Haag over een zaak waarbij een oma sommige kleinkinderen had onterfd. Zij had ook in haar testament een bewind ingesteld over hetgeen deze kleinkinderen uit haar erfenis zouden ontvangen, voor het geval dat zij zouden verzetten tegen de onterving door een beroep te doen op hun legitieme.
De rechters waren van mening dat de regeling van het bewind geen stand hield. Simpel gezegd omdat een (klein)kind dat de legitieme inroept geen erfgenaam is, maar slechts een schuldeiser van de nalatenschap. En een bewind kan alleen ingesteld worden over hetgeen iemand uit de erfenis zelf krijgt en niet over een schuld van de nalatenschap.
Dit ogenschijnlijk kleine verschil tussen “uit” en “van” de erfenis heeft juridisch en praktisch grote gevolgen. Want de kleinkinderen in de zaak in Den Haag kunnen nu gewoon het geld dat zij ontvangen van de erfenis zonder enige beperkingen uitgeven. De in het testament genoemde bewindvoerder heeft er helemaal niets over te zeggen.
Ik raad daarom iedereen aan die in zijn of haar testament (klein)kinderen onterfd heeft, om het testament nog eens te laten controleren in het licht van de recente uitspraak.
Die uitspraak is overigens nog niet gepubliceerd maar dateert van 4 september 2013 en heeft als kenmerk C/09/433665 / HA ZA 12-1491. Uw notaris kan het commentaar erop vinden in de Notamail van 5 december 2013 of de Estate Tip Review 2013-37.
