In het eerste deel van mijn bijdrage heb ik de algemene lijnen geschetst van de vrijstellingen voor het schenkingsrecht. Ik ben van mening dat dit noodzakelijk is voor een beter begrip van de praktische uitwerking van de (ver)nieuw(d)(e) Eenmalige, Jubel en Gouden Jubel vrijstelling. In dit tweede deel zal ik enkele praktijksituaties schetsen aan de hand van Vragen en Antwoorden.

Zoals aangegeven is een en ander gebaseerd op de stand van zaken per 30 oktober 2013. Mogelijk zijn in het wetgevingsproces in de Tweede en Eerste Kamer nog aanpassingen aangebracht. Deze zijn dan niet verwerkt in het navolgende.

Vraag 1:
Kan een kind van zijn ouders zowel in 2013 als in 2014 forse bedragen geschonken krijgen, zonder dat er schenkinsgrecht geheven wordt ?

Ja, dat is mogelijk. De Staatssecretaris van Financiën heeft dit bevestigd.
Dit heeft te maken met de drie verschillende vrijstellingen voor het schenkingsrecht die voor eigen kinderen gelden.

Wel zal dan voldaan moeten worden aan de diverse eisen die aan de vrijstellingen worden gesteld en tijdig een beroep op de vrijstellingen moeten worden gedaan.

Een bedrag ad € 24.676,- kan belastingvrij in 2013 geschonken worden als het kind tussen de 18 en 40 jaar oud is.
Tevens kan een bedrag van € 26.732,- belastingvrij worden geschonken onder de Jubelvrijstelling. Het eigen kind moet tussen de 18 en 40 jaar oud zijn EN het geschonken bedrag moet “aangewend worden” voor de Eigen Woning.

En in 2014 kan dan een bedrag van maximaal € 48.592,- belastingvrij geschonken worden onder de Gouden Jubel vrijstelling. De enige eis hierbij is dat het geld wordt “aangewend” voor de Eigen Woning.

Vraag 2:
Kan iemand belastingvrij meer dan € 100.000,- ontvangen en toch geen schenkingbelasting verschuldigd zijn ?

Ja dat kan. De Staatssecretaris van Financiën heeft dat bevestigd. De nieuwe Gouden Jubel vrijstelling van € 100.000,- wordt per schenking en niet per ontvanger beoordeeld. Dat is de interpretatie van de Staatssecretaris van het (voorgestelde) artikel 33a Successiewet (Sw).
Dus heeft iemand een suikeroom en een suikertante die allebei een ton willen schenken, dan is de totale schenking van € 200.000,- belastingvrij, mits het geld wordt “aangewend” voor de Eigen Woning van de ontvanger.

Hierop is wel een belangrijke uitzondering. Als de schenkers partner van elkaar zijn, dan worden de geschonken bedrag als één schenking gezien. Gezamenlijk mag het bedrag dan niet hoger zijn dan € 100.000,-. Dus als de suikeroom en –tante getrouwd zijn met elkaar, dan moet er opgepast worden.
Hetzelfde geldt als de ouders van de ontvangende partij willen schenken. De door ieder van hen gedane schenking(en) wordt/worden samengeteld voordat bepaald wordt of de Gouden Jubel vrijstelling van toepassing is.

Vraag 3:
Kunnen de Jubel- en de Gouden Jubel vrijstelling ook gebruikt worden als het geschonken bedrag wordt gebruikt voor aflossing van een rest-schuld ?

Ja dat kan volgens de Staatssecretaris van Financiën.
De restschuld moet dan wel een schuld zijn als omschreven in artikel 3.120a Wet op de Inkomstenbelasting (IB) (restschuld Eigen Woning).

Daardoor is het niet mogelijk om de vrijstelling te claimen als de restschuld is ontstaan door de verkoop en levering (voor een lagere prijs dan de op de Eigen Woning rustende Eigen Woning Schuld) vóór 29 oktober 2012.
Nb: De Jubelvrijstelling is alleen te gebruiken voor schenkingen aan de eigen kinderen die tussen de 18 en 40 jaar oud zijn. Zijn de kinderen ouder, dan dient de Gouden Jubel vrijstelling te worden ingeroepen.
Bij een schenking aan een ander dan een eigen kind, dient altijd de Gouden Jubel vrijstelling te worden ingeroepen.

Vraag 4:
Ouders willen hun kind geld schenken om fors af te lossen op de bestaande Eigen Woning Schuld. Bij de bank mag formeel niet meer dan 10% boetevrij afgelost worden per kalenderjaar. Kunnen de ouders in 2013 € 100.000,- schenken en de (Gouden) Jubelvrijstelling inroepen, waarna de aflossing bij de bank deels in december 2013 en deels in januari 2014 plaatsvindt ?

Formeel is dit niet mogelijk. Het te schenken bedrag dient namelijk in hetzelfde jaar (2013) gebruikt worden om in de Eigen Woning “te steken”. Het geschonken bedrag zou dus in 2013 geheel gebruikt moeten worden om af te lossen op de hypothecaire lening.

Ik raad je aan om contact op te nemen met de betreffende bank. Volgens de Staatssecretaris van Financiën hebben banken toegezegd dat boetevrij afgelost mag worden als het geld uit een (Gouden) Jubel vrijstelling komt. Dat zijn echter uitspraken van de overheid en niet van de bank die de leningsovereenkomst is aangegaan met jouw cliënt.

Er is nog een andere oplossing. Knip de schenking in twee (of zelfs drie delen), zoals hiervoor in Vraag 1 behandeld. De vrijstelling van maximaal € 51.408,- (de Eenmalige vrijstelling van € 24.676,- plus € 26.732,- van de Jubelvrijstelling) kan dan belastingvrij in 2013 worden ontvangen en gebruikt worden voor de aflossing.

In 2014 kan dan wederom geschonken worden, tot € 48.592,- als restant van de Gouden Jubel vrijstelling.

Vraag 5:
Als de schenker overlijdt binnen 180 dagen na de schenking, wordt de schenking dan belast met erfbelasting ?

Dit is normaal wel het geval. De regeling is ingevoerd om te voorkomen dat iemand op het sterfbed snel een onbelaste schenking zou doen om de erfenis (en dus de verschuldigde erfbelasting) te verlagen.

De Staatssecretaris van Financiën heeft toegezegd dat in het wetsvoorstel een regeling opgenomen zal worden om dit te voorkomen. De Gouden Jubel vrijstelling is, als aan alle overige eisen wordt voldaan, dan altijd onbelast. Ook als de schenker binnen een half jaar na de schenking overlijdt.

Niet geheel duidelijk is of deze toezegging ook van toepassing zal zijn op de (al bestaande) Jubel vrijstelling.

Vraag 6:
Als de schenker € 200.000,- wil schenken aan een echtpaar, kan dat belastingvrij onder de Gouden Jubel vrijstelling als de helft aan de man wordt geschonken en de andere helft aan de vrouw ?

Dit is volgens de Staatssecretaris van Financiën niet mogelijk. Op grond van artikel 26 Successiewet worden de schenkingen die aan partners worden gedaan bij elkaar opgeteld. Als die gezamenlijk boven de vrijstelling uitkomen, dan is het meerdere belast.

Nb: Dit geldt dus niet alleen voor een echtpaar, maar ook voor Geregistreerde Partners en samenwoners die fiscaal partner zijn.

Vraag 7:
Een oom wil zijn favoriete nicht € 100.000,- schenken onder de Gouden Jubel vrijstelling. Voor dat bedrag zal de woning verbouwd worden zodat er ruimte is als de nicht bevallen is van de tweeling waarvan ze nu in verwachting is.
Alleen staat het huis bij het Kadaster op naam van haar partner.
Is de schenking belastingvrij ?

Volgens de Staatssecretaris van Financiën is de schenking belast. De eis is namelijk dat de ontvanger van het geld eigenaar is van de Eigen Woning.
Een oplossing kan zijn dat de nicht de woning koopt van haar partner. Dan moet er wel 2% overdrachtsbelasting betaald worden.

Een ander alternatief is dat de oom het geld schenkt aan de partner van de nicht. Vervolgens tekenen de nicht en haar partner een samenlevingscontract waarin geregeld is dat bij einde van hun relatie de partner aan de nicht een bedrag van € 100.000,- zal uitbetalen.
Te overwegen is dat bij de schenking ook een bijzondere bepaling wordt opgenomen door de oom, inhoudend dat hij de schenking kan herroepen als de relatie eindigt.

Overleg hierover met de notaris is aan te bevelen.

Vraag 8:
De ouders hebben geld geleend aan hun zoon voor de aankoop van de Eigen Woning. De schuld is ook een Eigen Woning Schuld.
De ouders willen nu een bedrag van € 100.000,- kwijtschelden op deze schuld onder de Gouden Jubel vrijstelling.
Is dat belastingvrij mogelijk ?

Volgens de Staatssecretaris van Financiën is dat inderdaad mogelijk.
Er hoeft dus geen kas-rondje plaats te vinden, waarbij de ouders (tijdelijk) een ton lenen van een bank, dat geld schenken aan hun zoon, waarna deze het terug boekt aan zijn ouders als aflossing op de bestaande schuld, waarna de ouders het bedrag weer overmaken naar de bank ter aflossing van hun tijdelijke lening.

Of het fiscaal verstandig is om de Eigen Woning Schuld op deze wijze te verlagen, is een ander punt. De zoon zal nu ook geen renteaftrek meer hebben over dit bedrag. Zie hiervoor een ander stuk van mijn hand.

Vraag 9:
Als iemand in 2013 schenkt onder de (Gouden) Jubelvrijstelling, moet het geld dan ook in 2013 gebruikt zijn voor “besteding” in de Eigen Woning ?

Inderdaad. Wordt het geld deels in 2013 en deels in 2014 gebruikt voor de Eigen Woning, dan wordt per kalenderjaar bekeken of aan alle eisen van de vrijstelling is voldaan voor het betreffende jaar.

Dus als € 100.000,- geschonken wordt en een deel van dit geld in 2013 wordt gebruikt voor aflossing op een bestaande Eigen Woning Schuld en in 2014 nogmaals daarvoor, dan is een deel van het bedrag belast met schenkbelasting. Simpel gezegd omdat het bedrag dat in 2014 is afgelost in het jaar van schenking (2013) niet gebruikt is voor “besteding” aan de Eigen Woning.

(Zie artikel 5 Uitvoeringsregel schenk- en erfbelasting).

Hier is een uitzondering op: namelijk als het geld gebruikt wordt voor verbouwing of nieuwbouw van de Eigen Woning. In dat geval mag het geld in een ander jaar dan de schenking gebruikt worden. Dat heeft te maken met de waarschijnlijkheid dat de aannemer de klus niet in hetzelfde jaar klaar heeft als dat waarin de schenking gedaan is.

Maar ook dan is voorzichtigheid geboden. De aannemer moet wel klaar zijn op 31 december 2015. Wordt die termijn overschreden, dan wordt de schenking alsnog belast. Er wordt dan namelijk niet voldaan aan de eis van de (Gouden) Jubel vrijstelling dat het geld uiterlijk op die datum is “aangewend” voor de Eigen Woning.

Vraag 10:
Een ouder wil aan zijn enige kind maximaal € 100.000,- schenken. Dit kind gaat dat geld direct gebruiken voor de aankoop van de Eigen Woning. Op dit moment woont het kind nog thuis en moet dus ook inboedel kopen. Als het kind de inboedel betaalt van de schenking, is dan het hele bedrag belast ?

Als het kind jonger is dan 40 (en ouder dan 18) zou ik hier adviseren om de schenking op te knippen.

De ouder schenkt een bedrag van € 24.676,- onder de Eenmalige Schenkingsvrijstelling van artikel 33 sub 5 Sw. Op deze vrijstelling is namelijk geen bestedingseis van toepassing. Voor dit bedrag kan dan inboedel gekocht worden.

Het restant ad € 75.324,- kan dan wederom gesplitst worden in een bedrag van € 26.732,- (de Jubel vrijstelling) en een bedrag van € 48.592,- (de Gouden Jubel vrijstelling).

Voor het totale bedrag van € 75.324,- geldt wel een bestedingseis, namelijk “aanwending” voor de Eigen Woning van de ontvanger.

In de geschetste situatie maakt het waarschijnlijk niet uit om het totale bedrag ad € 75.324,- geheel als Gouden Jubel vrijstelling te schenken als het bedrag overgeboekt wordt naar de rekening Derdengelden van de notaris en daarmee de koopsom betaald wordt.

Toch kan ook deze tweede knip nuttig zijn.
Stel namelijk dat het kind nog aan of in de woning wil verbouwen.
Stel verder dat een bank wel de aankoop wil financieren (mits er eigen geld ad € 26.732,- direct bij de aankoop in de woning wordt gestoken) maar niet de verbouwing.
Stel als laatste dat de verbouwing is begroot op € 40.000,-. 
Dan is het dus mogelijk om tot € 48.592,- belastingvrij te schenken mits dat geld maar uiterlijk in 2015 gebruikt wordt om de aannemer van te betalen.

Blijkt namelijk tijdens de verbouwing dat de stelposten van de aannemer hoger uitvallen, dan kan de schenking daarop worden aangepast zonder dat de Gouden Jubel vrijstelling vervalt.

Vraag 11:
Een oom wil aan zijn nicht in New York (USA) een ton schenken. Zij gaat daarmee een appartement kopen.
Is de Gouden Jubel vrijstelling ook geldig als de Eigen Woning in het buitenland ligt ?

De Staatssecretaris heeft aangegeven dat ook voor een in het buitenland gelegen Eigen Woning de Gouden Jubel vrijstelling kan gelden.

De enige extra eis is dat er een Belastingverdrag is gesloten met het betreffende land ter voorkoming van dubbele belasting en de mogelijkheid tot uitwisseling van fiscale informatie.

Dat is dus niet beperkt tot Nederlandse belastingplichtigen die in de Belgisch/Nederlandse of Duits/Nederlandse grensstreek wonen en werken.

Eerder was al bekend dat dit ook gold voor de al langer bestaande Jubelvrijstelling. Zie daarvoor ook een artikel van mijn hand.

Nb: Dit geldt dus ook voor een schenking door een ouder aan een kind.

Vraag 12:
Een tante wil haar nicht een bedrag van € 100.000,- schenken onder de Gouden Jubel vrijstelling. Zij betaalt dat bedrag echter uit haar BV. Is de vrijstelling toch van toepassing ?

Als de tante 100% aandeelhouder is van de BV, dan wordt de schenking geacht niet door de BV maar door de aandeelhouder zelf gedaan te zijn. Het is dus mogelijk om de Gouden Jubel vrijstelling in te roepen.
Let echter op: Volgens de Inkomstenbelasting is er wel sprake van een bij de 100% aandeelhouder in Box 2 belastbare winstuitdeling.

Overleg met de fiscalist en/of de accountant en/of de notaris.

Vraag 13:
De schenker bezit een woning van € 200.000,-. Die wil hij verkopen aan zijn neef voor een bedrag van € 100.000,- omdat hij direct bij de levering dit bedrag wil kwijtschelden ten titel van schenking. Is dit belastingvrij mogelijk onder de Gouden Jubel vrijstelling ?

Formeel valt dit niet onder de vrijstelling. Zowel het voorgestelde artikel 33a Sw als het besluit gaan er (bij de aankoop van de Eigen Woning) van uit dat het geschonken bedrag besteed moet worden voor de verwerving. Hier wordt echter geen euro overgeboekt door de schenker aan de ontvanger voorafgaand aan de verwerving omdat er kwijtgescholden wordt op de koopprijs.

Formeel moet dus aan de belastinginspecteur vooraf gevraagd worden of in de betreffende zaak de Gouden Jubel vrijstelling toch van toepassing zal worden verklaard.

Netto is het effect van de kwijtschelding hetzelfde als wanneer een kasrondje wordt gemaakt. Toestemming zal waarschijnlijk worden verleend.

Van een financieel adviseur heb ik zelfs vernomen dat een belastinginspecteur op haar vraag geantwoord heeft dat dit al in de wet geregeld is en de Gouden Jubel vrijstelling dus van toepassing is. Formeel is dat dus niet het geval en zal de notaris zekerheid verkiezen door de vraag voor te leggen.

Vraag 14:
De schenker heeft eerder een lening verstrekt aan de ontvanger voor de aankoop van de Eigen Woning. Nu is het de bedoeling om onder de Gouden Jubel vrijstelling op deze Eigen Woning Schuld een ton kwijt te schelden. Kan dit ?

Dit kan, maar dan moet die schuld ook wel echt een Eigen Woning Schuld zijn als bedoeld in artikel 3.119a IB.

Ik wijs daarop omdat een eis voor toepassing van dat artikel is dat de schuld rentedragend is.
Het is niet ondenkbaar dat de ontvanger nooit rente heeft betaald aan de ontvanger over de verstrekte lening. In dat geval zou de schuld wel eens formeel geen Eigen Woning Schuld kunnen zijn. In dat geval valt de kwijtschelding op deze schuld niet onder de Gouden Jubel vrijstelling en is die dus belast !

Vraag 15:
De ouders hebben eerder al eens belastingvrij € 24.676,- geschonken (de Eenmalige vrijstelling).
Zij willen nu weer schenken. Tot welk bedrag kunnen zij dat nu maximaal doen ?

De ouders kunnen hun kind onder de Gouden Jubel vrijstelling maximaal € 100.000,- schenken.

Daarop wordt dan wel in mindering gebracht het bedrag dat de ouders al eens belastingvrij hebben geschonken onder een andere vrijstelling.

Er resteert nu dus een maximale vrijstelling van € 75.324,- (€ 100.000,- minus €  24.676,- zijnde de reeds gebruikte Eenmalige vrijstelling).

Vraag 16:
De ouders hebben eerder al eens belastingvrij € 51.408,- geschonken (de Jubel vrijstelling).
Zij willen nu weer schenken. Tot welk bedrag kunnen zij dat nu maximaal doen ?

De ouders kunnen hun kind onder de Gouden Jubel vrijstelling maximaal € 100.000,- schenken.

Daarop wordt dan wel in mindering gebracht het bedrag dat de ouders al eens belastingvrij hebben geschonken onder een andere vrijstelling.

Er resteert nu dus een maximale vrijstelling van € 48.592,- (€ 100.000,- minus €  51.408,- zijnde de reeds gebruikte Jubel vrijstelling).

Vraag 16:
De ouders hebben eerder al eens belastingvrij € 51.408,- geschonken.
Daarbij hebben zij toen de knip gebruikt en in twee delen geschonken.
Te weten € 24.676,- (de Eenmalige vrijstelling) waarvan hun kind inboedel heeft gekocht en € 26.732,- (de Jubel vrijstelling) waarvan het kind een deel van de koopsom van de Eigen woning heeft betaald.

Zij willen nu weer schenken.
Tot welk bedrag kunnen zij dat nu maximaal doen ?

De ouders kunnen hun kind onder de Gouden Jubel vrijstelling maximaal € 100.000,- schenken.

Daarop wordt dan wel in mindering gebracht het bedrag dat de ouders al eens belastingvrij hebben geschonken onder een andere vrijstelling.

Er resteert nu dus een maximale vrijstelling van € 48.592,- (€ 100.000,- minus €  24.676,- en minus € 26.732,- zijnde de reeds gebruikte Eenmalige respectievelijk de Jubel vrijstelling).

Vraag 17:
Is het verstandig om in 2013 te schenken en niet in 2014 ?

Dit is niet eenduidig te beantwoorden. Als het geld gebruikt wordt om af te lossen op de bestaande Eigen Woning Schuld, dan speelt ook de mogelijke boeterente een rol. (zie ook hiervoor bij vraag 4)

Belangrijk om rekening mee te houden is dat tot 1 januari 2013 de belastingplichtige rechten kan ontlenen aan de tot die tijd geldende regeling zoals vastgelegd in het besluit van de Staatssecretaris.

Vanaf 1 januari 2014 tot en met 31 december 2014 geldt de wettelijke regeling, zoals opgenomen in artikel 33a Sw. Probleem is dat tijdens de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel waarin dit artikel is opgenomen, zowel de Tweede als Eerste Kamer aanpassingen kunnen eisen alvorens het voorstel aangenomen wordt. Het zou dus kunnen dat de wettelijke regeling in 2014 anders luidt dan het voorstel. Mogelijk is dat nadeliger voor de belastingplichtige.

Dit kan een reden zijn om nog in 2013 een schenking te doen die vrijgesteld is van de schenkbelasting op grond van de tekst van het besluit dat in ieder geval dit jaar geldt.

Printversie

KNB Congres. Lachend

Mr. Ernst Loendersloot, Sr. kandidaat notaris te Maastricht
Fotograaf: www.lauradehaanfotografie.nl

%d bloggers liken dit: