Als ANBI is het belangrijk goed na te denken voordat de naam of rechtsvorm wordt gewijzigd. Ook het opheffen van de ANBI is niet zonder meer aan te raden.
Ik doel hierbij op de praktische gevolgen van een uitspraak van de Rechtbank in Rotterdam en een arrest van het Gerechtshof in Den-Haag. In Rotterdam kwam het allemaal goed voor de ANBI. Maar voor de ANBI die bij het Hof stond niet. Graag bespreek ik de beide uitspraken.
Het zit mee:
In de als eerste gewezen uitspraak van de rechtbank in Rotterdam moest beslist worden of een stichting in de plaats van een ontbonden vereniging erfgenaam kon zijn. In 1992 had iemand een testament opgesteld en daarin tot mede-erfgenaam benoemd: de Vereninging van Verpleeghuis “De Vijf” Havens”. In 2010 overlijdt deze persoon en blijkt dat deze vereniging al in 1998 is ontbonden.
Het bestuur van de stichting: Stichting Vrienden van “De Stromen” stelde dat laatstgenoemde stichting erfgenaam was in de plaats van die ontbonden vereniging. Weliswaar ging het hier om een andere rechtspersoon (stichting in plaats van vereniging) en was de naam anders en het “werkgebied” groter, maar het doel van de stichting was vergelijkbaar. Namelijk het bevorderen van de leef omstandigheden van de bewoners van verpleeghuis “De Vijf Havens”. Dat is één van de verpleeghuizen waarvan de bewoners door de stichting worden geholpen.
De rechtbank haalt artikel 47 van Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek aan. Dit omdat dan gekeken kan worden of uit het testament blijkt dat de overledene zijn testament zou hebben aangepast als hij zich had gerealiseerd dat uitvoering van zijn wensen onmogelijk was geworden. De rechtbank concludeert dat uit het testament blijkt dat de overledene zijn testament zou hebben aangepast als hij zich gerealiseerd had dat de vereniging niet meer bestond.
Dus kon de rechtbank bepalen dat de nieuwe stichting in de plaats van de (ontbonden) maar in het testament expliciet genoemde vereniging erfgenaam was.
Het zit tegen:
Drie weken na deze uitspraak gaat het mis bij het Gerechtshof. In die zaak was in 1987 een testament opgesteld waarin een stichting tot erfgenaam was benoemd. In 1996 is deze stichting ontbonden wegens “gebrek aan baten”. Enkele jaren later (vermoedelijk in 2009) overlijdt de testateur en blijkt dat er geen nieuw testament is opgesteld.
Een andere stichting, die op 17 januari 2003 is opgericht, claimt dat zij in plaats van de ontbonden stichting recht heeft op de erfenis. Weliswaar is de naam anders, maar het doel is hetzelfde en ook een deel van het bestuur en de vrijwilligers zijn hetzelfde als bij de oude stichting.
Het Hof kijkt bij de beslechting van de rechtsvraag ook naar artikel 47 Boek 4 BW net als de rechtbank in Rotterdam. Maar hier wordt een tegengestelde conclusie getrokken. De erflater zou zich wel gerealiseerd (moeten) hebben dat de regeling in het testament onmogelijk uit te voeren was na de ontbinding in 1996 van de in het testament genoemde stichting. Volgens het Hof was het de erflater tijdens zijn leven bekend (of had het hem bekend kunnen zijn) dat deze regeling sinds 1996 niet meer up-to-date was. Kennelijk was dat geen reden om het testament aan te passen.
Oftewel de nieuwe stichting wordt geen erfgenaam in de plaats van de oude stichting.
Conclusie:
Omdat een Gerechtshof een hogere rechterlijke instantie is dan een rechtbank, betekent dit dat het eerder tegen dan mee zal zitten. De uitspraak van de rechtbank is dan echt een uitzondering die de regel bevestigt.
Dit artikel is eerder verschenen in de ANBIWIJZER.
=======================================================
English translation provided by Google Translate:
If ANBI is important to think carefully before the name or legal form is changed. Also lifting the ANBI is not necessarily advisable.
I refer to the practical consequences of a judgment of the District Court in Rotterdam and a judgment of the Court in The Hague. In Rotterdam, it all came good for ANBI. But for the ANBI that the Court was not. I like to discuss these.
It sits along:
In the first decision delivered in the Rotterdam court had to decide whether a foundation in place of a dissolved association heir could be. In 1992 someone had a will drawn up and it co-heir: the Association of Nursing of “The Five” Ports “. In 2010 dies that person and that this association already in 1998 disbanded.
The Board of the Foundation: Foundation Friends of “Flows” suggested that the latter foundation heir instead of that association dissolved. True, it is a different legal entity (foundation instead of association) and the name was different and the “area” bigger, but the purpose of the foundation was similar. Namely the promotion of the living conditions of the residents of nursing “Five Ports”. That is one of the nursing homes whose residents are helped by the foundation.
The court cites Article 47 of Book 4 of the Civil Code. This is because it can be assessed from the will that the deceased his will would have changed if he had realized that carrying out his wishes had become impossible. The court concludes that from the will that the deceased his will would have changed if he had realized that the association no longer existed.
So could the court determine that the new foundation in place of the (dissolved) but in the will explicitly mentioned association heir.
It is against:
Three weeks after this ruling goes wrong with the Court. In that case, in 1987 a will drawn up a foundation to heir was appointed. In 1996 this foundation disbanded due to “lack of income”. Some years later (probably in 2009) the testator dies and that there is no New Testament has been prepared.
Another foundation, which was established on 17 January 2003, claiming that instead of the dissolved foundation is entitled to the inheritance. Although the name is different, but the goal is the same and also a part of the Board and volunteers are the same as the old foundation.
The Court looks at the resolution of the legal question also to Article 47 Book 4 BW as the court in Rotterdam. But here is a contrary conclusion. The testator would be realized (should) have the scheme in the will was impossible to carry out in 1996 after the dissolution of the foundation mentioned in the will. According to the Court was the testator during his life known (or should be known to him) that this scheme since 1996 no longer up-to-date. Apparently that was no reason for the will to adapt.
Or the new foundation is no heir in place of the old foundation.
Conclusion:
Because a Court of a higher court than a court, this means that rather than against them will sit. The court ruling is really an exception that proves the rule.
This article was previously published in the ANBIWIJZER.
