Het klinkt vreemd, maar eigenlijk is de les die je kunt trekken uit een uitspraak van de rechtbank in Haarlem dat je als deskundige nooit een erfenis moet afwikkelen. Heb je totaal geen verstand van zaken, dan zit je echter goed. Het enige dat je moet doen is het inschakelen van anderen die wel weten waar ze mee bezig zijn.
Dat betekent ook onmiddelijk dat als je een persoon als executeur wilt benoemen juist omdat deze weet waar hij/zij mee bezig is, je je keuze nog eens goed moet heroverwegen.
Ik vermoed dat de rechtbank in Haarlem dit misschien niet helemaal voor ogen had, toen de uitspraak werd gedaan. Waarschijnlijker is dat het de bedoeling was dat de niet zo deskundige executeur in bescherming werd genomen tegen de schade-claims van de erfgenamen. Maar toch.
De zaak kwam aan het rollen omdat de erfgenamen van mening waren dat de executeur panden voor een te lage prijs had verkocht. Dat zou het gevolg zijn van de methode die was gekozen voor de verkoop, namelijk Verkoop bij Inschrijving.
De executeur was een vriend van de overledene en had geen juridische scholing of ervaring met de afwikkeling van erfenissen. In een brief van de overledene had deze aanwijzingen gegeven aan de executeur over de afwikkeling van zijn erfenis. De executeur nam zich deze aanwijzingen ter harte en heeft vrij snel na de zelfmoord van zijn goede vriend contact opgenomen met een makelaar.
In overleg met deze makelaar en de accountant van de overledene (die overigens mede-executeur was) is besloten om de panden te verkopen via een iets minder gebruikelijke weg, namelijk Verkoop bij Inschrijving.
De rechtbank was van mening dat de executeur niet aansprakelijk was voor eventuele schade (door een lage verkoopprijs) omdat deze leek zich had laten bijstaan door een wel juridisch geschoold persoon (de makelaar) en een financieel deskundige (te weten de accountant).
De executeur was misschien wel aansprakelijk geweest als hij zich niet had laten bijstaan door de deskundige makelaar en/of de accountant.
Maar iedereen die dus executeur is moet opletten bij de afwikkeling van de erfenis. Ben je een leek, zorg dan dat je je laat bijstaan door deskundigen om te voorkomen dat je aansprakelijk bent voor eventuele schade.
Ben je juist een deskundige (zoals een notaris of advocaat) dan moet je je er van bewust zijn dat de lat (erg) hoog ligt. Jij wordt geacht verstand van zaken te hebben. Dus je bent sneller aansprakelijk voor schade en moet dan ook eerder een andere deskundige inhuren om het werk te doen.
Voor Goede Doelen heb ik nog een extra waarschuwing vanwege deze uitspraak.
Soms nemen mensen een aantal goede doelen (algemeen nut beogende instellingen oftewel ANBI’s) op als erfgenaam. Een deel van de goede doelen wil dan ook dat zij in het testament tot executeur worden benoemd. Zij kunnen dan de erfenis afwikkelen.
Als een goed doel tot executeur benoemd is en er meerdere erfgenamen zijn, dan loopt dit goede doel dus een risico. Als de andere erfgenamen het niet eens zijn met de wijze waarop de erfenis is afgehandeld, dan kan de ANBI een schade claim verwachten. Aangezien deze ANBI’s juist wel ervaring hebben met de afwikkeling van nalatenschappen, ligt ook voor hen de meetlat (erg) hoog.
Misschien moeten zij hun beleid in deze bijstellen.
