Voor de Thuiscourant heb ik een artikel geschreven over een uitspraak van de Tuchtrechter.
Het hele artikel staat hieronder.
Beste lezer,
Soms zie ik dat een regeling op het ene rechtsgebied ook ineens gevolgen heeft voor andere zaken. Dat speelt zeker in de zaak waarbij het Gerechtshof in Amsterdam in tweede en ook hoogste instantie een arrest heeft gewezen. Het ging in dat geval om een tweede hypotheek.
Het was zo dat de eerste hypotheek was verstrekt door de SNS bank. Later werd de notaris gevraagd om een tweede hypotheekakte op te maken ten gunste van een andere geldverstrekker. Volgens de Algemene Voorwaarden van de SNS bank mocht dat niet tenzij de SNS daarvoor toestemming gaf. De notaris had dit niet aan de SNS voorgelegd en desondanks de tweede hypotheek gepasseerd.
De tuchtrechter moest hier over oordelen en kwam tot de conclusie dat de notaris hier een ethische grens had overschreden. Door het vestigen van de tweede hypotheek zou de (financiële) positie van de SNS in theorie slechter kunnen zijn geworden. Zou de schuldenaar aan de tweede bank niet, maar aan de SNS wel de rente betalen, dan zou de tweede bank weleens het onderpand in het openbaar kunnen gaan verkopen. Daartegen zou de SNS dan niets kunnen doen.
De Koninklijke Notariele Beroepsorganisatie (KNB) heeft na deze uitspraak aan iedere notaris te kennen gegeven dat vanaf nu altijd toestemming gevraagd moet worden aan de eerste hypotheekbank als er een tweede hypotheekrecht ten gunste van een andere schuldeiser gevestigd moet worden.
Op zich klopt dit allemaal, maar deze uitspraak door de tuchtrechter heeft ineens gevolgen voor een ander rechtsgebied, namelijk dat van de mededinging. Het wordt u als klant van de bank redelijk onmogelijk gemaakt om voor aanvullende financiering het beste aanbod in de markt te kiezen.
Stel u heeft uw woning 10 jaar geleden gekocht met een hypothecaire lening van bank A. Nu wilt u uw huis verbouwen en daarvoor geld lenen. De beste aanbieding heeft bank B. Op grond van de rechterlijke uitspraak moet de notaris nu aan bank A vragen of er een tweede hypotheek gevestigd mag worden ten gunste van bank B. Bank A kan dat weigeren omdat (in theorie) haar verhaals-positie slechter wordt.
Heeft u geluk, dan doet bank A u ook een aanbod dat niet al te veel slechter is dan de offerte van bank B. Dan betaalt u tenminste niet teveel meer aan rente. Maar als bank A helemaal geen aanbod aan u wil doen “om haar moverende redenen” dan kunt u de verbouwing dus vergeten. Tenzij u natuurlijk ook de bestaande lening bij bank B onderbrengt, maar dan moet u waarschijnlijk wel een boete-rente betalen aan bank A omdat u weggaat.
In feite bent u na deze uitspraak als particulier minder vrij in de keuze van uw bank, oftewel dankzij de tuchtrechter hoeft de bank minder aan klantenbinding te doen. U bent al (met handen en voeten) gebonden aan uw bank.
Ik ben eigenlijk benieuwd wat de Nederlandse Mededingings Autoriteit (NMA) vindt van de consequentie van de uitspraak van de tuchtrechter.
Met vriendelijke groet,
Mr Ernst Loendersloot
kandidaat notaris te Maastricht
========================================
Update:
De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) gaat onderzoeken of er overstapdrempels zijn bij financiële producten die door veel consumenten gebruikt worden. Door overstapdrempels is het voor consumenten moeilijker over te stappen naar een andere aanbieder van financiële producten. De consument moet bijvoorbeeld kosten maken om bij de oude aanbieder weg te gaan. Ook wil de NMa via deze studie onderzoeken of eventuele overstapdrempels verlaagd kunnen worden.
Meer informatie: Ga naar de site van de NMA.
Ernst Loendersloot - senior kandidaat notaris te Maastricht Foto: Harry Heuts
