Kent u het verhaal van de man die naar de autogarage gaat om een nieuwe auto te kopen en op het moment dat de verkoper met het contract komt, zegt dat hij er nog even over moet denken ? Autoverkopers schijnen dan te weten dat de man eerst naar huis moet om aan zijn echtgenote te vragen of hij een nieuwe auto mag kopen. Een echte pantoffelheld dus.
Op een notariskantoor komen we ze bijna iedere dag tegen, maar dan zijn het zowel mannen als vrouwen. Dat heeft te maken met artikel 88 van Boek 1 van het Burgerlijk wetboek. Als het (in)directe gevolg van een akte is of kan zijn dat de echtelijke woning moet worden verlaten heeft de echtgenoot/-note die eigenaar is van de woning namelijk altijd toestemming nodig van de andere echtgenote/-noot om de akte te tekenen. Zonder toestemming, geen akte. Onder dit soort akten vallen in ieder geval de overdracht van de echtelijke woning of een hypotheekakte waarbij deze woning het onderpand is voor de bank.
Dit klinkt misschien moeilijk, maar de achtergrond is dat de andere echtgenoot/-note weet dat een uit-huis-zetting volgt of kan volgen. Alleen pakt het soms wat vreemd uit.
Stel dat de man bij de dealer besluit geen pantoffelheld te zijn en het contract voor de nieuwe auto tekent. Als hij daarvoor bij de dealer een lening afsluit, kan hij zijn vrouw (on)aangenaam verrassen door ineens met de nieuwe auto (en die schuld) voor de deur te staan. De vrouw kan daar juridisch niets aan doen. Eventueel kan zij de koffers van haar man pakken en hem de deur uitzetten. Maar de dealer kan haar op grond van de contracten met haar man niet eenvoudig dwingen om ook de koffers te pakken als de rente niet betaald wordt.
Stel dat de man de lening niet bij de dealer aangaat, maar naar de bank gaat. De bank wil hem die lening wel verstrekken als hij maar bij de notaris een hypotheekakte tekent met de echtelijke woning als onderpand. Als hij 100% eigenaar is van deze woning, kan hij denken dat hij dus ook alleen die akte kan tekenen. Daar gaat het echter voor hem mis, want hij moet op grond van artikel 88 zijn echtgenote om toestemming vragen of hij de hypotheekakte wel mag tekenen. Misschien kun je zeggen dat hij formeel een pantoffelheld is. De redenatie van de wetgever voor deze bepaling is simpel: als de rente niet betaald wordt, heeft de bank het recht om de woning te verkopen en zowel de man als de vrouw uit het huis te zetten. En de vrouw weet van niets, dus moet zij de mogelijkheid hebben om dit te voorkomen door haar toestemming te weigeren.
Eigenaardig aan deze wettelijke regeling is dat als de beide echtelieden samen eigenaar zijn, zij altijd de hypotheekakte samen moeten tekenen en ook nog elkaar om toestemming moeten vragen. Dus bijna dagelijks komen er pantoffelhelden en –heldinnen bij de notaris.
